آخرین بروزرسانی در تاریخ فوریه 17, 2026 توسط PersiaWebAdmin
آیا تا به حال پیش آمده که گوگل در نتایج جستجوی خود، وبسایت شما را «غیرفعال» یا «در دسترس نیست» معرفی کند، در حالی که سایت شما به خوبی کار میکند؟ این کابوس برای یکی از کاربران Reddit به واقعیت پیوست. او در پستی، گوگل و هوش مصنوعی آن را به خاطر نمایش پیامی مبنی بر آفلاین بودن سایتش از اوایل سال ۲۰۲۶ مقصر دانست. اما داستان به این سادگی نبود و پای یک اشتباه فنی رایج در میان بود.
این ماجرا نه تنها یک درس مهم درباره نحوه عملکرد جستجوی هوش مصنوعی گوگل است، بلکه زنگ خطری برای همه وبمسترها و توسعهدهندگانی محسوب میشود که بیش از حد به جاوااسکریپت برای نمایش محتوای حیاتی سایت خود متکی هستند.
۱. شروع ماجرا: وقتی انگشت اتهام به سمت هوش مصنوعی نشانه میرود
کاربر ردیت در پست خود، مقالهای را به اشتراک گذاشت با این عنوان عجیب: «گوگل فکر میکند وبسایت شما آفلاین است: چگونه تجمیع هوش مصنوعی بین صفحات، بردارهای مسئولیت جدیدی ایجاد میکند» .
استفاده از اصطلاحات پیچیدهای مثل «تجمیع هوش مصنوعی بین صفحات» (Cross-page AI aggregation) و «بردارهای مسئولیت» (Liability Vectors) نشان میداد که نویسنده یا سردرگم است یا میخواهد با فضاسازی، گوگل را مقصر جلوه دهد. نکته جالب اینجا بود که خود او در ادامه اعتراف کرد از وجود قابلیتی خاص در گوگل برای تشخیص آفلاین بودن سایتها اطلاعی ندارد و حتی راهحل اشتباهی برای رفع مشکل ارائه داد: حذف یک پنجره پاپآپ!
او نوشت: «ما نمیدانیم گوگل دقیقاً چگونه ترکیبی از صفحات را برای تولید پاسخهای هوش مصنوعی جمعآوری میکند. این مشکلساز است چون هر چیزی در صفحات وب ممکن است بر پاسخهای نامرتبط تأثیر بگذارد.»
این طرز تفکر، نمونهای کلاسیک از «مقصر دانستن الگوریتم» بدون بررسی خطاهای پایهای است.
۲. ورود جان مولر: توضیح ساده برای یک مشکل ساده
جان مولر، مدافع سرسخت وبمسترها در گوگل، در پاسخ به این پست وارد میدان شد. پاسخ او نه تنها قاطع، بلکه بسیار آموزشی بود:
مولر گفت:
«آیا آن سایت متعلق به شماست؟ توصیه میکنم از جاوااسکریپت برای تغییر متن صفحه از «در دسترس نیست» به «در دسترس است» استفاده نکنید. در عوض، بهتر است کل آن بخش محتوا را با JS بارگذاری کنید. به این ترتیب، اگر کلاینت (مرورگر یا ربات جستجو) نتواند JS شما را اجرا کند، اطلاعات گمراهکنندهای دریافت نخواهد کرد.»
ترجمه ساده این حرف فنی:
وبسایت مورد نظر از جاوااسکریپت استفاده میکرد تا یک متن پیشفرض (که احتمالاً روی آن نوشته شده بود «سایت در دسترس نیست» یا «محصول ناموجود است») را پس از بارگذاری کامل صفحه، با متن اصلی («سایت فعال است» یا «محصول موجود است») جایگزین کند.
مشکل کجاست؟ ربات گوگل (Googlebot) هنگام خزیدن وبسایت، در مراحل اولیه بارگذاری صفحه، آن متن پیشفرض را میبیند و ایندکس میکند. از آنجایی که رباتها همیشه همه اسکریپتهای جاوااسکریپت را مانند یک کاربر عادی اجرا نمیکنند (یا اجرای آنها زمانبر است)، گوگل همان متن اولیه («سایت در دسترس نیست») را به عنوان محتوای اصلی صفحه در نظر گرفته و در نتایج جستجوی خود منعکس کرده است.
۳. درس فنی: داستان «جاوااسکریپت» و «محتوای حیاتی»
این ماجرا یک اصل طلایی در سئو و توسعه وب را یادآوری میکند: محتوای اصلی و حیاتی صفحه (مانند وضعیت در دسترس بودن سایت، عنوان محصول، قیمت و دکمههای خرید) باید به صورت ایستا (Static) در HTML سمت سرور وجود داشته باشد.
چرا؟
- کارایی خزش (Crawl Efficiency): ربات گوگل ممکن است در اجرای جاوااسکریپت ناکام بماند یا آن را به تأخیر بیندازد. اگر محتوای مهم شما فقط با JS نمایش داده شود، گوگل ممکن است هرگز آن را نبیند.
- سرعت ایندکس: محتوای موجود در HTML اولیه، بلافاصله پس از بارگذاری صفحه توسط گوگل ایندکس میشود، اما محتوای تولید شده با JS نیاز به رندرینگ مجدد دارد که فرآیندی زمانبر است و ممکن است با تأخیر همراه باشد.
- تجربه کاربری اولیه (FOUC): کاربرانی با اینترنت ضعیف یا دستگاههای قدیمی ممکن است برای لحظاتی متن اشتباه («در دسترس نیست») را ببینند تا JS اجرا شده و آن را اصلاح کند. این تجربه کاربری بسیار بدی ایجاد میکند.
استعاره ساده:
فرض کنید روی در فروشگاهتان یادداشتی چسباندهاید که روی آن با مداد نوشته شده «تعطیل است». بعد از اینکه در را باز میکنید، یک نفر با خودکار روی همان یادداشت بنویسد «باز است». مشتری که از راه میرسد، اول صبح، نسخه مدادی («تعطیل است») را میبیند و برمیگردد. ربات گوگل هم دقیقاً همین کار را کرد: نسخه مدادی (HTML اولیه) را دید.
۴. هوش مصنوعی گوگل دقیقاً چگونه کار میکند؟
نکته مهم دیگری که این کاربر ردیت متوجه نشد، تفاوت بین «دانش پارامتریک» و «دانش زمینهمند» (Grounding) در هوش مصنوعی گوگل است.
- هوش مصنوعی سنتی (دانش پارامتریک): بر اساس اطلاعاتی که در مرحله آموزش دیده، پاسخ میدهد. اگر تاریخ دانش آن به ۲۰۲۴ ختم شود، از رویدادهای ۲۰۲۶ خبر ندارد.
- جستجوی هوش مصنوعی گوگل (AI Overviews): این سیستم ابتدا یک جستجوی کلاسیک انجام میدهد (مثل اینکه خودتان در گوگل سرچ کنید)، نتایج زنده و بهروز را میخواند و سپس بر اساس آنها، پاسخی خلاصه و طبیعی تولید میکند.
در این مورد خاص، گوگل دقیقاً محتوای ایندکس شده همان سایت (که میگفت «در دسترس نیست») را پیدا کرد و از آن برای تولید پاسخ «سایت از اوایل ۲۰۲۶ آفلاین است» استفاده کرد. این نشانه قدرت جستجوی هوش مصنوعی در یافتن اطلاعات بهروز بود، نه یک نقص یا «بردار مسئولیت جدید».
۵. نتیجهگیری: قضاوت نکن، دیباگ کن
این ماجرا سه درس بزرگ برای مدیران سایتها و متخصصان سئو دارد:
- از حدس زدن بپرهیزید: وقتی با مشکلی در سئو مواجه میشوید، به جای حدس زدن و پیادهسازی راهحلهای تصادفی (مثل حذف پاپآپ)، ابتدا ریشهیابی کنید. از ابزارهایی مانند Google Search Console (گزارش پوشش ایندکس) و Inspect URL استفاده کنید تا ببینید گوگل دقیقاً چه محتوایی از صفحه شما دیده است.
- جاوااسکریپت دشمن نیست، اما باید مدیریت شود: از تکنیک رندرینگ ترکیبی (Hybrid Rendering) یا تزریق در سمت سرور (Server-Side Rendering – SSR) برای محتوای حیاتی استفاده کنید. یعنی مطمئن شوید مهمترین اطلاعات صفحه، در همان لحظه اول در کد HTML پاسخ سرور وجود دارد.
- اگر بیل را به گوگل میبندی، اول باغچه خودت را نگاه کن: قبل از اینکه گوگل یا هوش مصنوعی را به خاطر یک خطا مقصر بدانید، از سلامت فنی سایت خود مطمئن شوید. ساختار HTML، نحوه بارگذاری JS و فایل robots.txt خود را بررسی کنید.
در نهایت، پاسخ محترمانه و فنی جان مولر نشان داد که بسیاری از مشکلاتی که به گردن الگوریتمهای پیچیده گوگل انداخته میشود، ریشه در اصول اولیه و جا مانده توسعه وب دارد. هوش مصنوعی ممکن است پیچیده باشد، اما پایههای سئو همچنان بر پایه HTML ساده و قابل فهم برای همه بنا شده است.