آخرین بروزرسانی در تاریخ فوریه 17, 2026 توسط PersiaWebAdmin
در دنیای دیجیتال، یک «معامله بزرگ» و نانوشته بین موتورهای جستجو و تولیدکنندگان محتوا وجود داشت: موتورهای جستجو (به ویژه گوگل) اجازه مییابند تا محتوای سایتها را بخزند و ایندکس کنند و در ازای آن، ترافیک (تعداد بازدیدکننده) را به سوی آن سایتها روانه سازند. این چرخه که به «اکوسیستم وب» معروف بود، پایه و اساس مدل اقتصادی اینترنت باز برای نزدیک به دو دهه محسوب میشد. اما اکنون، به نظر میرسد این معامله تاریخی در آستانه فروپاشی کامل قرار دارد.
شرکت Penske Media Corporation (PMC)، ناشر غولپیکر رسانهای مالک بیش از ۲۵ برند معروف مانند رولینگ استون، ورایتی، بیلبورد و هالیوود ریپورتر، با طرح شکایتی ضدانحصار علیه گوگل، رسماً این جنگ را علیه غول جستجو آغاز کرده است . این مقاله به تحلیل این پرونده و پیامدهای عمیق آن برای آینده تولید محتوا، روزنامهنگاری و ساختار وب میپردازد.
۱. اتهام اصلی: آدمخواری ترافیک با پاسهای هوش مصنوعی
هسته اصلی شکایت PMC به ویژگی جدید گوگل به نام «AI Overviews» (نمای کلی هوش مصنوعی) و «AI Mode» (حالت هوش مصنوعی) بازمیگردد. ناشران معتقدند گوگل با استفاده از محتوای آنها، پاسخی جامع و کامل در بالای صفحه نتایج جستجو (SERP) تولید میکند که نیاز کاربر را برای کلیک کردن روی لینک سایت مبدأ به کلی از بین میبرد.
اتهام «آدمخواری ترافیک» (Traffic Cannibalization): در اسناد دادگاه، PMC ادعا میکند که گوگل محتوای آنها را بازبستهبندی (Repackage) کرده و مستقیماً در صفحه خود بازنشر میدهد. این فرآیند که با استفاده از تکنیکی به نام «بازیابی با افزایش بازیابی» (RAG) انجام میشود، عملاً ترافیکی را که میبایست به سایت ناشر هدایت شود، در همان صفحه گوگل متوقف کرده و «میبلعد» .
آمارها نیز این نگرانی را تأیید میکنند. بر اساس دادههای منتشر شده، نرخ کلیک (CTR) برای برخی پرسشهای خبری تا بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته است . تحقیقات آزمایشگاه SparkToro نشان میدهد که از هر ۱۰۰۰ جستجو در ایالات متحده، ۶۴۰ مورد بدون هیچ کلیکی روی وبسایتهای باز به پایان میرسد . این پدیده که منتقدان آن را «Google Zero» یا «جستجوی بدون کلیک» مینامند، دقیقاً همان چیزی است که ناشران را به ورطه ورشکستگی اقتصادی کشانده است.
۲. مفهوم Monopsony: وقتی گوگل تنها خریدار میدان است
جالبترین و شاید پیچیدهترین بخش شکایت PMC، متهم کردن گوگل به «انحصار خریدار» (Monopsony) است . اگر انحصار فروشنده (Monopoly) به معنای تسلط بر بازار فروش یک کالاست، انحصار خریدار (Monopsony) به وضعیتی گفته میشود که در آن یک بازیگر آنقدر بزرگ است که میتواند شرایط خرید را به همه فروشندگان دیکته کند.
پنسکی مدیا استدلال میکند که گوگل با استفاده از سلطهاش در بازار جستجو، خود را به تنها راه دسترسی ناشران به مخاطب تبدیل کرده است. از آنجایی که ناشران چارهای جز حضور در ایندکس گوگل ندارند، این شرکت میتواند شرایط جدید و یکجانبه خود را به آنها تحمیل کند:
- اجبار به واگذاری محتوا: برای اینکه سایت شما در نتایج جستجو باقی بماند، باید رباتهای گوگل اجازه داشته باشند محتوایتان را برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی (مثل Gemini) و تولید خلاصههای هوشمند (AI Overviews) استفاده کنند.
- فقدان گزینه واقعی انصراف: اگرچه گوگل ابزارهایی مانند «Google-Extended» را برای انصراف از آموزش هوش مصنوعی فراهم کرده، اما ناشران میگویند استفاده از این ابزارها حکم خودکشی تجاری را دارد، زیرا باعث کاهش رتبه سایت در نتایج اصلی جستجو میشود .
به عبارت دیگر، گوگل از قدرت انحصاری خود برای دسترسی ارزانقیمت به مواد اولیه (محتوا) استفاده میکند، در حالی که در یک بازار رقابتی سالم، میبایست مبالغ هنگفتی بابت این محتوا به ناشران پرداخت کند.
۳. پاسخ گوگل: انجماد در زمان ممنوع!
در مقابل این اتهامات، گوگل با صراحت از مواضع خود دفاع کرده است. درخواست این شرکت برای رد شکایت (Motion to Dismiss) نشاندهنده دیدگاه آن نسبت به آینده وب است.
استدلالهای اصلی گوگل:
- تغییر ذائقه کاربران: گوگل استدلال میکند که کاربران امروزی دیگر فقط به دنبال «ده لینک آبی» نیستند، بلکه خواهان پاسخهای سریع، دقیق و زمینمند (Contextual) هستند .
- عدم تضمین ترافیک: در پاسخ به شکایت، گوگل تأکید کرده است که هیچگاه به ناشران «قول ارسال ترافیک» نداده است. از دید گوگل، ایندکس کردن یک سایت یک امتیاز یکجانبه نیست که ناشر به گوگل بدهد، بلکه یک رابطه داوطلبانه است و ناشران میتوانند هر زمان که بخواهند با استفاده از فایل robots.txt، از ایندکس شدن کامل خودداری کنند .
- اتهام «انجماد در زمان»: گوگل در یک بیانیه جالب، خواسته ناشران را تلاش برای «منجمد کردن» اینترنت در دهه ۲۰۰۰ توصیف کرده است. آنها میگویند: «در دنیای ایدهآل پنسکی مدیا، گوگل سرچ باید در زمان متوقف شود و کاربران مجبور باشند برای دسترسی به اطلاعات، به طور تصادفی به سایتها سر بزنند.» .
۴. ابعاد فنی: فراتر از یک خلاصه ساده
برای درک عمق فاجعه از نگاه ناشران، باید به لایه فنی ماجرا نگاه کرد. PMC در شکایت خود به سه مرحله استفاده از محتوا اشاره میکند که هر سه آسیبزا هستند :
- آموزش (Training): محتوای ناشران برای آموزش مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) مانند مدلهای پشتپرده Gemini استفاده میشود. تحقیقات شخص ثالث نشان میدهد که وبسایتهای خبری (مانند برندهای PMC) سهم بزرگی از مجموعه دادههای آموزشی معروف مانند C4 دارند.
- بازیابی و تولید (RAG): در لحظه جستجو، گوگل از محتوای ناشران برای «زمینهسازی» پاسخ هوش مصنوعی استفاده میکند تا پاسخ دقیق و بهروز باشد.
- بازنشر (Republishing): در نهایت، نتیجه این فرآیند به صورت یک مقاله ماشینی (Machine-made Essay) در بالای صفحه نتایج بازنشر میشود.
این فرآیند سه مرحلهای باعث میشود که کاربر بدون کوچکترین تماسی با ناشر اصلی، به پاسخ کامل دست یابد.
۵. واکنش جهانی و چشمانداز آینده
نگرانی از قدرت گوگل در عصر هوش مصنوعی تنها به ایالات متحده محدود نمیشود. شورای ناشران اروپایی (EPC) نیز به تازگی شکایت مشابهی را در اروپا علیه گوگل ثبت کرده است. آنها معتقدند گوگل با تکیه بر قدرت مسلط خود، شرایط ناعادلانهای را به ناشران تحمیل کرده و مانع شکلگیری بازار مجوزدهی منصفانه برای استفاده از محتوای خبری در هوش مصنوعی میشود .
چه باید کرد؟
در شرایطی که به نظر میرسد جنگ با گوگل در کوتاهمدت به نفع ناشران تمام نخواهد شد (به ویژه با توجه به احکام اخیر دادگاه که به فروش اجباری کروم منجر نشد )، کارشناسان توصیه میکنند که ناشران و تولیدکنندگان محتوا استراتژی خود را تغییر دهند.
- تولید محتوای مقصد (Destination Content): به جای تولید محتوای کالایی (Commodity Content) که گوگل به راحتی آن را خلاصه میکند، باید به سمت تولید محتوایی رفت که مخاطب برای تجربه آن، مستقیماً به سراغ سایت بیاید. ابزارهای تعاملی (ماشین حساب، ارزیاب)، تحلیلهای عمیق و اختصاصی، خبرنامههای ایمیلی (که گوگل نمیتواند آنها را خلاصه کند) و روایتهای سریالی از جمله این راهکارها هستند .
- تنوعبخشی به کانالهای کشف: تکیه صرف بر سئو و گوگل دیگر یک استراتژی پرخطر محسوب میشود. حضور در پلتفرمهای اجتماعی، ساخت جوامع (Community) در دیسکورد یا ردیت، و سرمایهگذاری روی برندینگ شخصی میتواند راههای نجاتبخشی باشند.
نتیجهگیری:
شکایت پنسکی مدیا علیه گوگل، فراتر از یک دعوای حقوقی معمولی است. این پرونده نماد پایان یک عصر و تلاش برای تعریف قوانین جدید بازی در عصر هوش مصنوعی است. نتیجه این نبرد میتواند مشخص کند که آیا آینده وب به سکویی تبدیل خواهد شد که کاربران در آن محصور میشوند (Walled Garden) و همه چیز توسط یک یا دو شرکت بزرگ مصرف میشود، یا اینکه اکوسیستم باز وب با مدل اقتصادی جدیدی احیا خواهد شد. تا آن زمان، ناشران باید خود را برای زندگی در عصر «Google Zero» آماده کنند.